Bojan Z: Xenophonia
Label: Label Blue Barcode: 794881811922
Bojan Zulfikarpasic (geb. 1968), beter gekend als Boyan Z, is een in Frankrijk wonende Bosnische pianist die met Franse jazzgroten als Henri Texier en Michel Portal speelde, maar die nu onder zijn eigen naam faam oogst met zijn virtuose en vooral eclectische muziek. Hij combineert elementen uit de avant-garde, Bosnische volksmuziek en jazz, en weet als geen ander de piano ook op onconventionele wijze (pianosnaren met de vingers/hand dempen, werken met sustain- en dempingsmechaniek) te hanteren, waardoor er erg persoonlijke sounds worden gecreëerd. Een tweede constante bij Boyan Z is het gebruik van de befaamde Fender Rhodes-piano (een elektrische piano met een eenvoudige mechaniek en metalen klankstaafjes i.p.v. snaren), vaak simultaan (en afwisselend supplementair/complementair) met de akoestische piano bespeeld. Bojan speelt volgens de hoes ook een "xenophone" een neologisme dat refereert aan "het vreemde" en "geluid", maar dat in werkelijkheid de elektronisch bewerkte Rhodes-piano is. Hij tovert uit dit instrument verassend veel dynamiek en soms vervreemdende, onaardse sounds; iets waar in België Jozef Dumoulin ook mee bezig is. Remi Vignolo speelt steengoede baspartijen en solo's, en heeft een prachtige sound. De afwisselend spelende slagwerkers Ben Perowski en Ari Hoenig brengen de perfecte muzikale commentaar op het muzikale discours van pianist en bassist; dit zijn moderne, hedendaagse jazzslagwerkers die zich hoorbaar in veel stijlen thuisvoelen. Gastsolist op twee stukken is Krassen Lutzkanov die 'kaval' speelt, een soort dwarsfluitachtig klinkend houten etnisch instrument, dat in "Ulaz" (letterlijk "het begin") door het maken van overdubs bij de opname orkestrale backingsounds maakt, en die melodie en improvisatie brengt in "CD-Rom", het enige echt etnisch klinkende stuk. Opmerkenswaard is "Wheels" dat gespeeld wordt een opzettelijk bijgestemde of ontstemde Rhodes-piano, waardoor die wat etnisch klinkt, heel knap, en met een rocksound die mij bij vlagen doet denken aan "Machine Gun" of "Who Knows" van Jimi Hendrix en zijn Band Of Gypsies, maar dan nog virtuozer en muzikaal verder gaand, explorerend. "Biggus D" is opgedragen aan het personage uit ‘The Life Of Brian’ van Monty Python; het binnenhoesje van deze cd is trouwens ook erg beïnvloed door het werk van toenmalige Python-graficus Terry Gilliam. "Xenos Blues" maakt gebruik van een historische opname van een zingende zwarte gevangene (van Alan Lomax), iets wat Moby dikwijls doet. Verder worden "Ashes To Ashes" van David Bowie en "The Mohican" en "The Great Spirit" van Horace Silver op schitterende geherinterpreteerd. De rest zijn meestal stukken van Boyan Z met schitterende piano- en Rhodes-partijen, vaak met zwaar vervormde Rhodes, en knappe muzikale bijdragen van zijn kompanen.
11/08/2006
