Thank god for small favours. Bijvoorbeeld voor die eigengereide mensen die, dwars van alle commercialiteit blijven werken, die vechtend tegen de bierkaai hun eigen goesting blijven doen. Neem nu Patrik Landolt, een Zwitser die 20 jaar geleden een plaat uitbracht van Irène Sweitzer. Hij was fan, zat met een hoop live opnames en vond dat daar toch iets mee moest gebeuren. De pianiste, internationaal gevierd (en een lesbisch icoon in eigen land) tekent voor het leeuwendeel van de eerste releases die Landolt bleef brengen. Sweitzer bleef het label trouw en zorgde onlangs voor de eerste DVD op het label.
Intakt staat al die jaren voor het opblazen van bruggen tussen alle mogelijke genre’s. Rock, klassiek of jazz, het onderscheid is irrelevant. De vrijheid van musiceren, daar gaat het om. Het is dan ook een pleisterplaats voor wie met experimentele muziek en vrije improvisatie bezig is. Net als het befaamde ECM-label heeft Intakt veel oog voor Europees talent. Het label ondersteunt daarbij met veel zorg ook de locale, Zwitserse scène, maar kon evengoed al een hoop grote namen in huis halen. Denk aan Anthony Brxton, Thurston Moore (Sonic Youth), Barry Guy, Eugene Chadbourne, Elliott Sharp en Fred Frith… het is maar een kleine greep.
Het ferme www.allaboutjazz.com riep Intakt trouwens uit tot hét jazzlabel van 2009.

Tijd dus voor een overzicht van de laatste releases op Intakt

Aki Takase / Rudi Mahall: Evergreen

Deze plaat is meteen de strafste van de reeks. Dit duo neemt met enkel piano en basklarinet een aantal gekende tot zeer gekende jazztunes en standards onder handen. Van respectvolle bewerkingen van Duke Ellington (‘Mood Indigo’) over kompleet loos gaande interpretaties van Ellington (‘I’m Beginning To See The Light’) tot een beklijvend mooie versie van ‘How Long Has This Been Going On’ van Gershwin. Maar ook Tad Dameron of Bud Powell staan er naast minder gekende, Europese componisten. Het zorgt voor veel afwisseling. Het duo adapteert de songs naar een eigen geluid, waar vrije improvisatie de steun krijgt van het herkenbare van de originelen. Het duo is onwaarschijnlijk sterk op elkaar ingespeeld en reageert naadloos op elke beweging. Puur en ruw vakmanschap.

Fred Frith and Arte Quartet
Still Urban – The Big Picture

Fred Frith hoeft als gitarist amper nog een introductie.(Henry Cow, Massacre, de New Yorkse scène rond John Zorn, …) maar als componist is hij een stuk minder gekend. Toch bewijst hij op deze twee cd’s met het Zwitserse Arte Quartet dat hij ook daar meer dan behoorlijk meedraait. Op een subtiele, maar tegelijk speelse manier zoekt hij naar een evenwicht tussen en de raakvlakken van gecomponeerde muziek en vrije improvisatie. “Still Urban” start met gevonden straatgeluid waarop uitgebalanceerde, heldere en rustige saxklanken als een klassiek kamerensemble uitgewerkt worden In negen relatief korte stukken wisselt het kwartet op een onvoorspelbare, maar vlot beluisterbare manier tussen vaak verstillende klankexperimenten (waarin het aanblazen en de stem van de saxofonisten een belangrijke rol speelt) en de gecomponeerde stukken. Die zijn soms modern klassiek, soms neigen ze zelfs naar het minimalisme van pakweg Philip Glass. Stadsgeluiden lopen als een rode draad door het hele stuk. Enkel jammer dat Frith zelf zelden gitaar speelt, want wanneer hij dat wel doet is dat een verrijking van het geluid.
In “The Big Picture” wordt het deel improvisatie vetter in de verf gezet door de uitbereiding van een pianiste (Katharina Weber) en drummer (Lucas Niggli). Slechts dertien minuten lang en opgedeeld in zes stukken die steeds een ander idee aanbrengen waarop de muzikanten loos kunnen gaan zonder dat de gecomponeerde elementen al te duidelijk een stempel drukken. Nooit all out energy blasting, maar bij momenten toch behoorlijk intensief luistervoer. Een tweede deel ‘Freedom in Fragments’ levert wat het belooft. Nog kortere fragmenten die niet zelden in een patroon zitten van stukje gecomponeerd, stukje vrije improvisatie. Die laatste zijn haast allemaal stil en opgebouwd uit open klanken. Als naar het einde toe Frith ook nog invloeden van oude New Orleans Jazz uit zijn hoed tovert levert dat heel straffe momenten.
Net als het artwork sluiten deze twee cd’s naadloos bij elkaar aan.

Katharina Weber: Woven Time

Ruim dertig jaar werkt Katharina Weber met succes in het klassieke circuit. Dit is haar eerste solo plaat waar ze het pad van de nieuwe muziek en de improvisatie bewandelt. In 15 relatief korte stukken laat ze die twee invloeden een nieuwe symbiose vormen. Zowel romantische klanken zoals Beethoven die bedacht als modern klassiek krijgen gezelschap van pure improvisatie. De stilte speelt is daarbij voor Weber een natuurlijke vriend die zowel bij de opbouw van de stukken wordt ingezet, als voor de nodige contrasten kan zorgen. Katharina Weber speelt daarnaast ook nog graag met de binnenkant van haar piano (tot ‘prepared’ piano stukken). Toch kan de cd niet blijven boeien omdat zowat alle nummers in het zelfde register blijven steken. Toch zeker de moeite om eens te checken.

Hans Koch / Urs Leimgruber / Omri Ziegele: Lover Letters To The President

Een eerste samenwerking van deze drie saxofonisten met een aardige staat van dienst in de meer underground jazz scène in Europa. Zonder veel nadenken, laat staan repeteren doken ze de studio in en brachten dit terug mee. Ze zijn op hun sterkst als ze ingehouden, bijna ambient improviseren zoals in de lange openingstrack ‘Letter I’. Los, atonaal, structuurloos, maar toch klinkt het allemaal coherent. Ook humor mag, zoals die sax die lijkt te snurken terwijl de anderen als duo stilaan toch wat fellere uitwisselingen opzetten. Schrikken is het even als in ‘Rain Upon Your Heart’ plotseling ook gezongen wordt. Sporadisch, zonder veel melodische ambities, maar toch … In deze (ook lange) track spelen de drie saxen trouwens hun sterkste, meest intieme spelletjes. Verbluffend intens en vrij, maar tegelijk beheerst. En opgetrokken rond leuke, vaak letterlijk luchtige geluiden. Het checken meer dan waard.

Objets Trouvés: This Side Up

Iprovisatiekwartet uit Zurich – Zwitserland. Homies van het label dus en in allerlei bezettingen zijn de leden goed voor een kleine tien releases op Intakt. Als Objets Trouvés brachten ze in dit 10-jarig los vast collectief slechts een opname uit; ‘Fragile’ uit 2005. Met piano, sax, elektrische bas en drums schippert het viertal constant tussen gecomponeerde schetsen en de volle vrijheid. Tussen atonaal en meer melodisch en ook nog tussen a-ritmisch en wat swing. Niet slecht op papier, helaas is de muziek té druk op de hand, is de zoektocht te gekunsteld en geforceerd. In de tweede helft vinden de vier iets meer rust – wat de plaat toch nog een paar interessante momenten oplevert. Mooi artwork.

Les Diaboliques: Jubilee Concert

Eminence grise van het label Irène Schweizer kreeg de eer het 20-jarig bestaan van het label te vieren met een concert. Geheel geïmproviseerd (zoals dat hoort) met twee vriendinnen (stem en bas). Het werd een harde brok om uit te zitten. Een mix van hedendaags klassieke elemanten, pure avant garde, en een flinke brok theatrale uitspattingen van Maggie Nicols die schreewt, gilt, gromt, fluistert en af en toe zingt (waarbij ze wel een groot bereik toont). Het arty gehalte ligt echter net iets te hoog om boeiend en blijven. De zeer statische opnames met 2 camera"s geven deze DVD ook niet veel swung. Tenzij u nog zit te wachten op drie dames op leeftijd die hun rechten al homoseksueel nogal nadrukkelijk opeisen.

Xu Fengxia / Lucas Niggli: Black Lotos

East meets West, het is al meer gedaan. Maar zelden zo betoverend en met zo’n doorgedreven respect voor elkaar als bij dit duo. Drummer / percussionist Lucas Niggli zou je nog kunnen kennen van het geflipte Steamboat Switzerland, de Chineese Xu Fengxia is me totaal ongekend. Ze bespeelt twee traditionele snaarinstrumenten en zingt op een waarlijk onnavolgbare manier. De plaat opent nog vrij traditioneel waarbij Niggli zich beperkt tot een bescheiden cimbaaltje. Meteen daarna, in de titeltrack ‘Black Lotos’ gaan shamanistische oproepen aan de goden hand in hand met drums die de donder aanbidden op zoek naar de schoonheid van improvisatie. En vinden die ook. Ook ‘Ride Over Blue Sky’ is zo’n heerlijk samenspel dat je moeiteloos hypnotiseert. En imponeest met zjjn drones, ethnische freakfolk en zelfs wat country. Tussen die twee zit trouwens een brok powerplay gedrongen die ook aan de ribben blijft plakken. ‘Old Tree’ is dan weer haast naïef vrolijk en up-tempo. Sterk album met heel aparte klankkleur dat op een bescheiden manier jazz weer wat ruimer gooit.

Trio 3 + Geri Allen: At This Time

Wellicht de strafste plaat uit dit overzicht. En, het zal niet geheel toevallig zijn, een internationale allstar bezetting. Trio 3 is drummer Andrew Cyrille, bassist Reggie Workman en saxofonist Oliver Lake. Met hun drieën al goed voor 7 platen, waarvan dit de derde is op Intakt. Voor de gelegenheid vroegen de drie semi-legenden de Amerikaanse pianiste Geri Allen de studio in. En wat een keuze! Ze tilt de tracks stuk voor stuk mee naar een duizelingwekkend niveau. Heerlijke freejazz zoals die door Ornette Coleman en Sonny Rollins op de kaart is gezet. En dezer dagen ook door pakweg Ken Vandermark nog wordt gespeeld. Intens, vurig maar met genoeg swing en gevoel voor traditie om je constant bij de les te houden. De manier waar op alle muziekanten op elkaars huid lijken te zitten helpt uiteraard ook. Dit is heel straffe jazz die de hele tijd écht doorleefd aanvoelt. En Geri Allen vindt perfect haar draai tussen deze meer gerodeerde oude rotten. Hoogtepunten noemen heeft op zich weinig zin, er zijn geen fillers. Persoonlijke killers dan. “Gazzeloni’ waar snelheid en swing toch aardig rijmen. Of ‘Lake’s Jump’, een standard die vakkundig ontmanteld wordt en bluesy terug geassembleerd. Maar ook in een ballad als ‘Tey’ houdt de interactie tussen piano en fluit de track lichtjes uit de haak. Ferme aanrader!!

nieuw op Soundslikejazz.be:

- Mualtu Astake: Mulatu Steps Ahead
- Quintin Dujardin: Impressioniste
- Lucien Dubuis Trio & Marc Ribot: Ultime Cosmos