Het ruime muzikale repertoire dat Joe Jackson op zijn 53ste heeft bij elkaar gepend, heeft heel wat mensen op het verkeerde been gezet: drie elpees lang was hij een postpunker, een angry young men, dan schreef hij jazzy dingen en soulplaten, om vervolgens halve symfonieën en experimentele platen te maken. Daarnaast is hij nog schrijver ook en fulmineert hij tegen iedereen die het roken wil verbieden, terwijl hij een vegetariër is en naar eigen zeggen gematigd leeft. Stof genoeg dus, om het even niet over zijn muziek te hebben.

Soundslike: Je hebt pas een lijvig essay geschreven tegen de anti-rookcampagnes en wetten. Waarom?

Joe Jackson: “Omdat de hele hypocrisie rond roken me raakt, maar vooral omdat er geen debat wordt rond gevoerd. Iedereen gelooft klakkeloos wat men zegt over passief roken en iedereen vindt het verbod op roken in restaurants en cafés prima, maar niemand durft zijn nek uit te steken en erover in debat te gaan. Ik heb vier jaar gewerkt aan het essay dat je vernoemt en ik heb tonnen argumenten verzameld die aantonen dat er een bepaalde groep van mensen is die ons belazert.”

SL: Je gedraagt je wel niet zoals dat van een bekend iemand verwacht wordt: in plaats van op te komen tegen kanker of aids of tegen de honger in de wereld, ga je de sigaret promoten. Zo politiek oncorrect.

Joe Jackson: “Weet je, ik moet echt lachen met al die artiesten die opkomen voor dingen, waar iedereen tegen is. Als er weer zo’n diva op een podium verklaart dat ze tegen landmijnen is, heb ik vaak zin om recht te staan en te zeggen: “Excuseer mij, mevrouw, maar landmijnen zijn toch prima. Wat kan u daar nu tegen hebben?”

SL: In je essay zeg je ook dat je een bescheiden roker bent, maar dat je weigert te stoppen alleen maar om tegen die lobby’s die je het willen verbieden in te gaan.

Joe Jackson: “Zeker weten. Ik rook zelfs meer nu dan vroeger dankzij die smeerlappen. Ik heb bedreigingen gehad omwille van wat ik heb geschreven, maar er steekt vier jaar onderzoek in dit essay en ik weet nu wel zeker dat wat men zegt over de schadelijke gevolgen van bijvoorbeeld passief roken, voor de helft niet klopt. Ik doe niet dit om me populair te maken, maar omdat heel de retoriek rond het roken me stilaan begon te ergeren. Ik krijg trouwens ondertussen ook heel goede reacties op wat ik heb geschreven.”

SL: Je stem heeft nog nooit zo goed geklonken als op ‘Rain’. Je reikt zelfs hoger dan anders. Ben je nu het levende bewijs van het feit dat roken niet zo schadelijk is als men zegt?

Joe Jackson: “Dat en matigheid. Ik ga tegen niemand zeggen dat je 2 pakjes per dag moet roken, maar er is geen enkel bewijs om te zeggen dat tien sigaretten per dag schadelijk zouden zijn. Ik let inderdaad op mijn eten en op mijn gezondheid omdat bijvoorbeeld het falsetto-zingen dat je aanhaalt, heel veel van een mens vraagt op een podium.”

SL: Je rebelleert hiermee wel tegen de Amerikaanse neiging om alles te verbieden. Is dat een van de redenen waarom je uit New York bent weggegaan?

Joe Jackson: “Onder andere, ja. Ik woonde in New York tijdens 9/11 en alhoewel het een gruwelijke gebeurtenis was, vroeg iedereen zich ook af waar het met de stad naartoe zou gaan, na dit feit. Wat mij betreft is de reactie van de stad compleet de verkeerde kant op gegaan. Een multimiljonair werd burgemeester van de stad met een mandaat om de stad zo snel mogelijk weer op te bouwen, ongeacht wat er zou gebeuren met het culturele erfgoed van de stad. Voor mij is New York dan ook heel wat zijn oorspronkelijke charme kwijt. Het is een beetje een ‘gewone’ stad geworden. Het is intriest en ik ken nogal wat mensen die er ook zo over denken. Nu, ik ben dan een tijdje in Engeland gaan wonen, maar ik geraakte er niet meer ingeburgerd.”

SL: Op je website wordt je boek ‘A Cure For Gravity’ geciteerd. Naar verluidt zou je het opnemen voor Shostakovitch en The Prodigy en val je Brian Eno en Brahms aanvallen. Wat zat daar achter?

Joe Jackson: (grinnikt) “Dat is inderdaad lichtjes uit zijn context gerukt. Ik heb in mijn boek gedaan alsof ik een discussie had met Brian Eno over het feit dat hij de muzikale cultuur uit andere landen romantiseerde en zijn eigen cultuur naar beneden haalde. Hij had iets gezegd in de zin van dat klassieke muziek zou staan voor het verdrukkende Westere regime van weleer en dat vind ik bullshit. Ik was twaalf, een gewone jongen uit een arbeiderswijk, toen ik Beethoven voor het eerst hoorde en ik hield ervan. Hij had ook iets gezegd over de eerlijkheid van de Afrikaanse stammen die rond het vuur gaan zitten en muziek maken en dat vond ik allemaal nogal neerbuigend.”

SL: Is dat niet een beetje de ene intellectuele muzikant die de andere verwijt?

Joe Jackson: “Weet je, in kan wel een beetje intellectueel zijn, maar ik ben geen intellectueel. Ik maak op een zeer intuïtieve manier muziek en ik ben beslist intellectueler dan The Ramones.”

SL: Nog altijd de Angry Young Man van ‘Look Sharp’, die zich ergert aan zondagskranten en dj’s die de verkeerde liedjes draaien?

Joe Jackson: (lacht onbedaarlijk) “Sorry, maar ik moet lachen om het feit dat men er blijkbaar van uitgaat dat ik toentertijd mij echt zou kwaad gemaakt hebben in die kleine dingetjes. Dan geef je me toch minder krediet dan ik verdien, denk ik. Ik was gewoon met die dingen aan het lachen. Er stak veel humor in. Ik was altijd verrast als men mij in het beging bekeek als een Angry Young Man. Ik dacht van mezelf dat ik toen vooral leuke opgewekte liedjes schreef. Als ik bijvoorbeeld in “Slow Song” zing “I Get Tired Of DJ’s. Why Is It Always What He Plays”, dan is dat in de context van een romantisch liedje over een man die een traag liedje wil horen om met zijn lief op te dansen. Ik ben eigenlijk veel kwader vandaag dan dat ik ooit geweest ben.”

SL: Je wou ooit schrijver worden en je schrijft nu boeken en essays. Is dat iets waar je de muziek zou voor opzij schuiven?

Joe Jackson: “I schrijf graag, maar als ik naar sommige van mijn oude liedjes luister, krimp ik in mekaar door de sullige teksten, niet door de muziek. Ik wou ook heel in het begin vooral instrumentale muziek maken. Ik wil mijn teksten verbeteren, maar het schrijven kost me te veel moeite om het full-time te doen.”


STEF SWINNEN