‘Rain’, de nieuwe plaat van Joe Jackson is een terugkeer naar de eenvoud, alhoewel de magere Engelsman nog nooit zo eenvoudig en vol tegelijker tijd klonk. Hoe Jackson van bombast tot eenvoud evolueerde en wat hij denkt over zijn tijd als ‘hitmaker’ leest u in deel 1 van een gesprek dat we met de man hadden in Brussel.

Soundslike: ‘Rain’ is een album dat je opnam met twee leden van de Joe Jackson Band : geen gitaren, maar ook geen percussie zoals op ‘Night And Day’. Vanwaar die soberheid?

Joe Jackson: “Ik weet ook niet precies waarom ik deze formule heb gekozen, maar ik merk wel dat ik de laatste jaren meer en meer geïnteresseerd ben in het schrijven van songs die ‘kogelvrij’ zijn, nummers die altijd werken hoe je ze ook uitvoert. Zelfs met een piano alleen zouden ze moeten werken. Dat was nu niet zo voor alle songs op ‘Rain’ (lacht), maar in elk geval kan ik een heleboel van de nummers op dit album solo spelen en dat heb ik ook uitgeprobeerd. Vroeger schreef ik songs in functie van de arrangementen die ik errond kon bouwen, maar nu wou ik uitzoeken wat ik kon doen met het absolute minimum. Een volledig pianoalbum zag ik niet zitten. Nu ik er drums en een bas aan heb toegevoegd, klinkt het album eerder groots vind ik. De enkele mensen die ik het vooraf heb laten horen, vertelden me dat ze niet eens beseften dat er zo weinig instrumenten op stonden. Wat ik zo interessant vind, is dat je vaak heel veel instrumenten kan toevoegen aan een nummer en dat het toch ‘kleiner’ klinkt, terwijl dat wanneer je instrumenten weglaat het nummer plots groter klinkt.”

SL: Toch is het wel zo dat als je al een instrument weglaat in je muziek dat het vaker de gitaar is dan een ander instrument.

Joe Jackson: “Klopt, ik wil niet altijd met gitaren werken, omdat piano en gitaar als solo-instrumenten mekaar vaak in de weg lopen. Het is als twee diva’s die op hetzelfde moment op het podium staan.”

SL: Na heel wat breed georchestreerde albums als ‘Heaven And Hell’ en ‘Symphony N° 1’ ben je steeds minimalistischer gaan werken. Is dat een natuurlijke evolutie: van ‘Volume 4’ naar ‘Rain’?

Joe Jackson: “In ‘Rain’ zit een natuurlijke evolutie ja. ‘Volume 4’ was anders, een eenmalig vooropgezet project. Ik had nog wat songs liggen, waarmee ik geen weg wist en waarschijnlijk was ik toen al weg om meer gereduceerdere muziek te maken. Toen de vijfentwintigste verjaardag van het eerste album eraan kwam, is het idee ontstaan van een reüniealbum. Anderzijds wou ik ook niet gaan toeren met alleen maar oude nummers en wilde ik een plaat maken met nieuwe songs die naast dat oude werk konden staan. Uiteindelijk ben ik heel trots op dat album, maar ‘Rain’ is voor mij noch nostalgisch, noch trendy. Het album kan voor mij evengoed twintig jaar oud zijn of binnen twintig jaar gemaakt worden.”

SL: ‘Rain’ is wat mij betreft geen hitalbum. Er staan mooi afgelijnde songs op, maar geen enkele die onmiddellijk in je geheugen blijft hangen of die je meezingt. Is dat een gevolg van het feit dat je je extreem op de songs hebt geconcentreerd en niet op wat het grote publiek er zou van denken?

Joe Jackson: “Nee, ik heb nooit hits willen schrijven. Ik zou zelfs niet weten hoe je een hit schrijft en die keren dat het me overkomen is, was ik zeer verrast. Ik heb altijd de beste songs willen schrijven die ik in me had. Ik vind zelfs dat ik veel beter geworden ben, vooral als tekstschrijver dan.”

SL: Hoop je eigenlijk nog ooit op een hit?

Joe Jackson: “Neen, ik heb wat dat soort dingen betreft een houding zoals beschreven in dat bekende Samoraii-spreekwoord: wees op alles voorbereid, maar verwacht niets. Ik denk dat iedereen zijn definitie van succes moet hebben. Mijn definitie is dan: kunnen blijven doen wat je graag doet, genoeg geld hebben om je te amuseren, en je waardigheid kunnen bewaren. Ik heb veel meer succes gehad dan ik ooit verwacht had. Het is verbazend voor mij dat ik vandaag nog altijd kan toeren voor volle zalen. Volgend jaar sta ik zelfs voor de eerste keer in Zuid-Afrika. Ik ben ook nog altijd verbaasd over het feit dat ‘Symphony n°1’ een Grammy in de wacht heeft gesleept. Dat ik al jaren geen hitsingle meer gehad heb, kan me geen zak schelen. Het is zelfs beter. “Invisible Man”, de opener van ‘Rain’ gaat over het feit dat het leven mooier is als de spotlights niet meer op jou gericht zijn. Natuurlijk houdt iedereen van applaus, maar iedereen verkoopt graag veel platen. Een beroemdheid zijn, is een verschrikkelijke gedachte.”

SL: Je woont in Berlijn en ‘Rain’ is daar ook opgenomen. Kan je ‘Rain’ vergelijken met andere beroemde Berlijn-platen, zoals Berlin van Lou Reed of Heroes van David Bowie.

Joe Jackson: “Helemaal niet. Dit album had overal kunnen zijn opgenomen. Trouwens, dat soort van mythes amuseert me eigenlijk wel. Ik probeer me soms in te denken wat voor resultaat je zou krijgen wanneer je een aantal mensen zou laten luisteren naar een aantal albums en hen vragen waar die albums zijn opgenomen. Niemand zou je een zinnig antwoord kunnen geven. Maar als je dan zegt dat een van de albums opgenomen is in Buenos Aires, zal er allicht iemand opstaan en roepen: “Ja natuurlijk, ik hoor de tango-invloeden” (lacht).”

SL: Je hoort misschien niet waar een album is opgenomen, maar wordt een artiest niet beïnvloed door de plaats waar hij woont?

Joe Jackson: “Op dit ogenblik kan ik daar weinig over zeggen, omdat ik het zo niet aanvoel, maar ik ben wel beïnvloed geweest door New York toen ik daar woonde. Ik had misschien wel verwacht dat Berlijn me zou beïnvloeden, maar dat is niet gebeurd. Je hoort hier wel meer Balkanmuziek in pop dan in de V.S., dat wel. Soms schrijf ik wel eens bewust een lied dat duidelijk verwijst naar een genre, zoals “Uptown Train” op het nieuwe album, wat duidelijk een hommage is aan Ramsey Lewis.”

SL: In besprekingen lees je wel voortdurend vergelijkingen tussen ‘Night And Day’ en ‘Rain’.

Joe Jackson: “Dat is niet onlogisch. Dezelfde man schreef de songs op die albums en daarom zullen ze ook wel op elkaar lijken. Weet je, ik vind het zeer moeilijk om op dit soort vragen een antwoord te vinden. Heel wat vragen van journalisten over mijn muziek beginnen met waarom, maar een muzikant is niet bezig met het waarom. Vaak denk ik bij horen van een vraag: “Hmm, dat is interessant, maar daar heb ik zelf nooit over nagedacht.”

SL: Je hebt in het verleden wel eens vervolgalbums gemaakt op vroegere albums zoals ‘Night And Day 2’, ‘Volume 4’. Komen er zo nog?

Joe Jackson: “Ik werk aan een Symphony nr. 2, maar andere projecten zullen er voorlopig niet zijn.”

SL: ‘Night And Day 2’ werd destijds lauw ontvangen, maar lijkt ondertussen aan een tweede leven toe te zijn. Is het nog steeds jouw favoriete album?

Joe Jackson: “Ik vond het een fantastisch project om aan te werken en dat gevoel heb ik nog steeds. Misschien heeft het publiek er iets op tegen dat je een vervolgalbum maakt, ik weet het niet.”

Stef Swinnen